Geniet van wellness met overnachting
 Terug

Amsterdam proefondervindelijk: neveneffecten van sharing-economie

02/12/2016
New York, Barcelona, Berlijn, Amsterdam … zijn allemaal grootsteden die langzaam optreden tegen de nevenwerkingen van de (ongeigenlijke) sharing-economie. Tijd dus, om een bezoekje te brengen aan Amsterdam en zelf te zien en ondergaan, wat er nu eigenlijk aan het gebeuren is.
 
In een notedop, 48 uren Amsterdam, voelen en proeven en toch een beetje cultuur nog meenemen. Wat jou onmiddellijk opvalt bij aankomst, is dat uitgenomen de Kalverstraat die al van oudsheid bestaat, het volledige stads- en straatsbeeld in teken staat van de toerist. Elk pand is ingenomen door een industrie die een snel antwoord probeert te formuleren op de vraag van de toerist.
 
Wie s’ochtends vroeg door de stad wandelt ontwaakt, in een doods en stil centrum, wat het stadweefsel van lokale economie doet leven en mensen naar hun werk ziet gaan, gebeurt hier dus niet. De stad ontwaakt, ook in het midden van de week, pas om 11 uur.
 
Het valt op hoeveel mensen blauwe Ikea-zakken afzetten aan wasserettes en tevens hoeveel mensen er rondhollen met checklists. De was komt oa. van leeg achtergelaten panden die aangeboden zijn binnen de sharing economie, maar waar real sharing steeds minder op de voorgrond treedt. Duizenden ruimtes worden zo verhuurd per vierkante meter, enkel als infrastructuur en zijn in handen van bedrijven die de coördinatie en verhuur volledig op zich nemen.  Controlleurs hollen van pand naar pand, om te checken of alles klaarstaat voor  de volgende nacht.
 
Grote voedingsketens, lokale handelszaken, kruideniers voor de Amsterdammer zijn met moeite aanwezig, je moet zelfs echt veel moeite doen om een makelaarskantoor te vinden. De straten liggen er echt vies en vuil bij. Tienduizenden fietsen liggen er op honderden hopen. Als wandelaar ben je niet echt op uw gemak, want het risico omvergereden te worden, door een tweewieler is reëel. Dit komt door het "Amsterdams groen", een vrije interpretatie van het rode licht, zo werd mij verteld ...
 
Not a pretty picture of the city, eerder eenzijdig en subjectieve ervaring zal de lezer opmerken. Ja, … maar deze stad is eigenlijk geen stad meer, … het is een bestemming geworden, waar je zelden nog aangesproken wordt in het Nederlands. Dat fenomeen is echt frappant, waarom moet men jou persé overal in het Engels aanspreken, zelfs wanneer de openingszin een vriendelijke "Goedemorgen of Goedemiddag" is.
 
Je hoeft maar met een ervaringsdeskundige stedenbouw te praten of met een inwoner van Amsterdam, dat het dagelijks groot aantal appartementen dat verhuurd wordt op sharing-sites en andere korte-verblijf verhuur websites meer en meer toeristen naar het centrum van Amsterdam brengt. Dit heeft een groot negatief effect op het dagdagelijks leven in deze wijken.
 
De sharing economie heeft een effect op de gentrification. Hoge vastgoedprijzen rijzen de pan uit en de lokale handel die de banden versterkt tussen stadsinwoners verdwijnen voor bedrijven die gericht zijn op toeristen. Kruideniers maken plaats voor fietsverhuur bedrijfjes. Appartementen en huizen worden onttrokken aan de mensen die in de stad willen wonen, dat fenomeen merk je nog het sterkst als je heel vroeg opstaat.
 
Gentrification is een wereldwijd probleem, en sommigen beginnen nu na te denken aan "fair-sharing", beetje zoals je aan fair trading doet.  Trendwatchers en hun followers waren fervente promotors van de sharing economie, maar wie de effecten ondergaat of erkent merkt dat er veel meer aan de hand is willen we de stad behouden. Je moet al sterk in je schoenen staan, wil je de neveneffecten van een sharing-economie even in kaart brengen.

We moeten nadenken over een eerlijke, niet extractieve en nieuwe collaboratieve economie binnen de steden.  Men zal op zoek moeten gaan naar een nieuwe meerwaarde.
 
Eén op vijf eigenaren in Amsterdam verhuren binnen de (oneigenlijke) sharing economie, en het aantal kamers en appartementen dat op de markt gezet wordt neemt jaarlijks nogal altijd toe. Dat verklaart het woningtekort op de markt, gezien het gebrek aan beschikbaarheid van onroerend goed. Sommigen zullen zeggen, je moet niet overdrijven! Gentrification is een veel voorkomend en controversieel thema in stadsontwikkeling. Daar waar steden het sharing fenomeen omarmden, merken zij dat lokale handel, inwoners, gezinnen met kinderen wegtrekken. Het stadsweefsel wordt ontwricht.
 
Amsterdam was één van de eerste grootsteden die de sharing economie probeerde aan te pakken maar daar niet in slaagt. Zij vaardigde een paar regels uit, maar gezien de handhaving niet georganiseerd wordt, nemen de neveneffecten toe. Degene die sharing economie promoten zullen stellen dat ze gemiddeld 4000 euro per jaar in de portemonnee steken van de verhuurders, op een totaal gemiddelde van een dertigtal nachten per jaar, maar eigenlijk is dit zand in de ogen strooien van de beleidsmakers, want daarover gaat het niet. 
 
Mijn kortverblijf in een pareltje van een hotel en het bezoek aan de verschillende stadsdelen van Amsterdam, was zeer leerrijk op het vlak van de uitval van de (oneigenlijke) sharing-economie, maar de meerwaarde van de ware Amstel cityfabric, het stadsbindweefsel, de authentieke gastvrijheid van een grootstad en het welbevinden van een creatieve (groot)stadsleven staat, echt onder druk! Dat merk je gewoon ...   

Volgens een aantal persberichten zou het onlineverhuurplatform Airbnb het in Amsterdam nu toch onmogelijk maken om een woning meer dan 60 nachten per jaar te verhuren. Terwijl wij dit schrijven, blijkt er dus een deal gesloten te worden met de stad in de hoop dat de neveneffecten worden ingedijkt en dat minder woningen het hele jaar door verhuurd worden aan toeristen en daardoor niet meer beschikbaar zijn voor bewoners.

Vanaf 1 januari krijgen Airbnb-verhuurders in Amsterdam een dagenteller te zien op de website. Van zodra ze hun woning 60 dagen hebben verhuurd, kunnen ze geen nieuwe boekingen meer accepteren.

Amsterdam stelde de 60 dagen-regel al enkele jaren geleden in, maar slaagde er niet in om dat ook af te dwingen met het Amerikaanse bedrijf. De deal met het onlineverhuurplatform blijkt dan ook eerder nieuw en uniek te zijn in Europa. 

Er komt wel een uitzondering voor verhuurders die maar een deel van hun woning verhuren en zelf aanwezig blijven in de woning. Zolang mensen minder dan 40 procent van hun oppervlakte verhuren, kunnen ze in aanmerking komen voor een bed & breakfast-vergunning van de gemeente. Als ze die vergunning ook voorleggen aan Airbnb, mogen ze kamers langer dan 60 dagen verhuren.